Dị ứng đạm sữa bò là một trong những nguyên nhân phổ biến khiến trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ gặp phải các vấn đề như nổi mẩn đỏ, tiêu chảy kéo dài hay nôn trớ liên tục. Tuy nhiên, không phải ba mẹ nào cũng biết cách nhận diện sớm và xử lý đúng cách tình trạng này. Vậy dị ứng đạm sữa bò là gì? Làm sao để biết bé có bị dị ứng hay không? Bài viết sau sẽ giúp ba mẹ nắm rõ các dấu hiệu nhận biết, nguyên nhân và cách chăm sóc phù hợp khi trẻ bị dị ứng đạm sữa bò.
Nội dung chính
Dị ứng đạm sữa bò là gì?
Dị ứng đạm sữa bò là một phản ứng bất thường của hệ miễn dịch khi cơ thể nhận diện protein trong sữa bò là chất có hại, từ đó kích hoạt các phản ứng nhằm loại bỏ chúng. Tình trạng này thường gặp ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, đặc biệt trong năm đầu đời của bé. Đây cũng là lúc mà hệ miễn dịch và hệ tiêu hóa của trẻ chưa phát triển hoàn chỉnh.
Khi trẻ tiêu thụ sữa bò hoặc các sản phẩm từ sữa bò, hệ miễn dịch có thể phản ứng bằng cách sản sinh kháng thể IgE để chống lại các protein như casein và whey có trong sữa. Phản ứng này dẫn đến việc giải phóng histamin và các chất trung gian khác trong cơ thể bé. Điều này có thể gây ra các triệu chứng dị ứng như phát ban, tiêu chảy, nôn mửa, hoặc thậm chí là sốc phản vệ trong những trường hợp nghiêm trọng. Tỷ lệ trẻ nhỏ bị dị ứng đạm bò là khoảng từ 2% đến 7.5%, và tình trạng này có thể tự khỏi khi trẻ lớn hơn.
Dấu hiệu nhận biết trẻ bị dị ứng sữa bò
Không phải lúc nào dị ứng cũng bộc lộ ra ngoài ngay lập tức, ở một số bé thì dấu hiệu nhận biết sẽ xuất hiện sau một vài ngày. Vậy làm sao để biết bé dị ứng sữa bò, cùng chúng tôi tìm hiểu kỹ hơn ngay sau đây.
Dấu hiệu nhận biết sớm
Một số bé sẽ có phản ứng gần như ngay lập tức hoặc chỉ trong vài phút đến vài giờ sau bữa ăn có sử dụng các sản phẩm từ đạm sữa bò.Những biểu hiện thường thấy là bé bị phát ban, nổi mề đay, nôn trớ nhiều hoặc tiêu chảy bất thường. Bên cạnh đó, không ít trường hợp, trẻ còn có triệu chứng về hô hấp như khò khè, thở rít, hoặc sưng tấy vùng mặt, môi.
Dấu hiệu nhận biết muộn
Ở một số bé có thể muộn hơn như bé có thể bị chàm sữa lâu ngày không khỏi, thường xuyên quấy khóc về đêm, bú kém và tăng cân chậm. Ngoài ra, mẹ có thể nhận thấy hệ tiêu hóa của bé không ổn định, lúc táo bón, lúc lại tiêu chảy kéo dài. Với những biểu hiện rất nhỏ của bé, những ba mẹ thường bỏ qua hoặc nhầm lẫn với các vấn đề tiêu hóa thông thường. Vì thế, sự quan sát kỹ lưỡng từ ba mẹ có vai trò vô cùng quan trọng trong việc phát hiện sớm tình trạng dị ứng đạm sữa bò ở trẻ.
Ở một số trường hợp bé cơ thể sẽ phản ứng nặng như (sốc phản vệ) với dấu hiệu như: khó thở nghiêm trọng, phù mặt, tím tái, tụt huyết áp-đây là tình trạng cấp cứu cần can thiệp ngay.
Nguyên nhân dẫn đến dị ứng đạm sữa bò
Nhiều bà mẹ thắc mắc vậy nguyên nhân chính khiến trẻ bị dị ứng đạm sữa bò là gì? Nguyên nhân hầu hết nằm ở cách mà hệ miễn dịch phản ứng với protein trong sữa bò. Đặc biệt là hai loại protein chính là casein có trong phần rắn của sữa đông vón lại và whey có trong phần lỏng còn lại của sữa khi sữa đông vón lại. Ở một số trẻ, hệ miễn dịch còn chưa hoàn chỉnh nên dễ nhận diện nhầm các loại protein này là chất lạ và phát động phản ứng chống lại.
Cách xử lý trẻ bị dị ứng đạm sữa bò trước khi đến y tế
Đối với trẻ bị dị ứng đạm bò, mẹ nên có biện pháp xử lý trước khi đến cơ sở y tế. Ngoài việc loại bỏ hoàn toàn đạm sữa bò ra khỏi chế độ ăn của trẻ, mẹ còn nên lưu ý một số cách xử lý như:
- Đối với trẻ đang bú mẹ: Nếu trẻ bú mẹ hoàn toàn, mẹ cũng nên tạm thời loại bỏ các thực phẩm từ sữa bò ra khỏi khẩu phần ăn của mình vì protein sữa bò có thể truyền sang con qua sữa mẹ, khiến bé tiếp tục bị kích ứng. Trong thời gian này, nên ghi chép lại toàn bộ triệu chứng, thời điểm xuất hiện và các thực phẩm bé đã sử dụng để cung cấp thông tin chính xác khi đến gặp bác sĩ.
- Đối với trẻ đang sử dụng sữa công thức: Các bé bị dị ứng đạm bò những phải sử dụng sữa công thức. Mẹ có thể tham khảo ý kiến từ các bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để sử dụng sữa phù hợp cho bé. Hiện nay trên thị trường có rất nhiều dòng sữa dành cho trẻ dị ứng đạm bò như: sữa công thức thủy phân toàn phần (Extensively Hydrolyzed Formula), Sữa công thức axit amin (Amino acid-based formula),….
- Trường hợp trẻ có các biểu hiện như: nôn nhiều, tiêu chảy kéo dài, nổi mẩn toàn thân, thở khò khè hoặc khó thở, cha mẹ cần đưa trẻ đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được chẩn đoán chính xác và xử lý kịp thời. Tuyệt đối không tự ý dùng thuốc chống dị ứng hay đổi loại sữa mà không có chỉ định từ chuyên gia.
Việc xử lý đúng ngay từ đầu sẽ giúp trẻ tránh được những biến chứng nghiêm trọng và là bước quan trọng trong quá trình điều trị dị ứng đạm sữa bò hiệu quả về sau.
Điều nên làm khi chăm sóc trẻ dị ứng đạm sữa bò
Khi phát hiện trẻ có dấu hiệu nghi ngờ bị dị ứng đạm sữa bò, ba mẹ không nên hoang mang. Thay vào đó, cần chủ động thực hiện đúng các bước xử lý ban đầu và xây dựng chế độ dinh dưỡng phù hợp để đảm bảo sức khỏe cho bé như:
- Ngưng hoàn toàn các sản phẩm chứa đạm sữa bò: Bước đầu tiên là ngừng cho trẻ sử dụng sữa bò hoặc các chế phẩm từ sữa như: Phô mai, bơ, sữa chua,…. Bên cạnh đó, nếu bé đang dùng sữa mẹ hoàn toàn, mẹ cũng nên loại bỏ thực phẩm có chứa sữa bò ra khỏi khẩu phần ăn hằng ngày. Bởi vì, protein sữa bò có thể truyền qua sữa mẹ và tiếp tục gây kích ứng cho bé.
- Ghi lại triệu chứng và theo dõi sát sao: Khi bé đã từng bị dị ứng đạm sữa bò thì ba mẹ nên khi lại cái biểu hiện của trẻ. Việc ghi lại các biểu hiện sẽ bao gồm thời gian xuất hiện triệu chứng, mức độ biểu hiện của triệu chứng so với các lần trước đó, các loại thực bé vừa sử dụng.
- Chọn loại sữa thay thế phù hợp theo chỉ định bác sĩ: Trẻ bị dị ứng đạm bò những vần cần bổ sung đầy đủ chất dinh dưỡng để phát triển cơ thể. Để giúp con có thể nạp đầy đủ chất dinh dưỡng ba mẹ nên tham khảo thêm ý kiến chuyên gia về các loại sữa. Ba mẹ có thể tham khảo các loại sữa thay thế như: Sữa công thức thủy phân toàn phần (Extensively Hydrolyzed Formula), Sữa công thức axit amin (Amino acid-based formula), hoặc có thể tham khảo một số loại sữa từ thực vật như: (sữa đậu nành, sữa yến mạch,…..)
Bỏ túi mẹo nhỏ phòng tránh dị ứng sữa bò
Một số mẹo nhỏ mẹ nên biết nếu bé yêu nhà bạn bị dị ứng với đạm sữa bò, bạn có thể tham khảo thêm nhé:
- Bú sữa mẹ hoàn toàn là cách để giảm nguy cơ bé bị dị ứng đạm sữa bò, mẹ nên cho con bú hoàn toàn bằng sữa mẹ trong 6 tháng đầu. Sữa mẹ không chỉ dễ tiêu hóa mà còn giúp bé xây dựng hàng rào miễn dịch tự nhiên, chống lại nhiều tác nhân gây dị ứng.
- Khi bắt đầu ăn dặm hoặc đổi sang sữa công thức, mẹ nên giới thiệu từ từ từng loại thực phẩm, theo dõi phản ứng ít nhất trong 3 ngày.
- Nếu gia đình có người thân bị dị ứng thực phẩm, việc thăm khám dinh dưỡng sớm và xét nghiệm dị ứng có thể giúp mẹ chủ động hơn trong chăm sóc bé.
- Đối với những trẻ dị ứng đạm bò mẹ nên tham khảo ý kiến các chuyên gia dinh dưỡng để xây dựng thực đơn ăn uống phù hợp cho trẻ.
Trên đây là một số chia sẻ về dị ứng đạm bò mà một số trẻ nhỏ sẽ gặp phải trong những năm tháng đầu đời do hệ tiêu hóa chưa phát triển hoàn thiện. Tình trạng này có thể sẽ hết hoàn toàn khi trẻ lớn nên bạn có thể hoàn toàn yên tâm và tham khảo kỹ ý kiến chuyên gia. Nếu bạn có bất kỳ thắc mắc về các thông tin về dị ứng đạm sữa bò hãy để lại bình luận bên dưới để được giải đáp ngay nhé.
